Geo DNS (Geo Routing)

در زمان اختلالات سراسری اینترنت و قطعی‌های گسترده سایت‌های ایرانی می‌تواند تا مرز نابودی و از دسترس خارج شدن برود؛ در این زمان ابزار هوشمندی به نام جئو دی‌ان‌اس (GEO DNS)که یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌‌های وب هست به عنوان نجات دهنده ظاهر می‌شود.

در این مقاله قصد داریم درباره چیستی GEO DNS(Geo Routing) و چگونگی کارکرد آن در زمان قطعی اینترنت بیشتر توضیح بدیم.

GEO DNS چیست؟

در زمان قطعی اینترنت برای مدیریت سایت‌ها با چالشی مواجه شده‌اید که اگر سرور یا هاست را خارج از ایران قرار بدهیم کاربرانی که از داخل ایران به سایت دسترسی دارند سرعت ایده آلی برای بازگشایی سایت نخواهند داشت و هنگام قطعی اینترنت بین‌الملل سایت از دسترس خارج می‌شود.

همچنین اگر سرور را داخل ایران قرار بدهیم ربات‌های گوگل و افرادی که قصد بازبینی سایت رو خارج از ایران دارند با محدودیت سرعت و قطعی یا همان Server Not Found مواجه می‌شوند و این موضوع می‌تواند تأثیر مستقیمی بر روی سئو سایت داشته باشد.

به زبان ساده  GeoDNS(جئو دی ان اس) کمک می‌کند تا با تشخیص موقعیت کاربر درخواست دهنده او را به نزدیک‌ترین سروری که برای آن جغرافیا تعریف شده هدایت و متصل کند؛ GEODNS به عنوان یکی از مهم‌ترین فناوری‌های این حوزه معرفی شده و نقش اساسی دارد.

نحوه کارکرد GEO DNS چگونه است؟

فرایند عملکرد GEO DNS  به این صورت است که از موقعیت جغرافیایی IP کاربر استفاده می‌کند تا درخواست او را به نزدیک‌ترین سرور (دیتا سنتر) از لحاظ IP متصل کند؛ این فرایند بر اساس استاندارد DNS طراحی شده و به ظاهر ساده به نظر می‌رسد؛ اما در اصل شامل چند فرایند مهم و مختلف هست.

به صورت کلی جئو DNS درخواست کاربر را برای همه سرورهای dns نزدیک او ارسال می‌کند و این امر باعث بهینه سازی ترافیک سایت بر روی سرورهای فعال جهان می‌شود؛ همچنین این فناوری در لایه DNS بر اساس موقعیت جغرافیایی کاربر تصمیم می‌گیرد تا کاربر به کدام سرور متصل شود.

GEO DNS چطور کار می‌کند؟

GEO DNS با استفاده از چندین مرحله و هدایت هوشمندانه تصمیم می‌گیرد کاربر را به مناسب‌ترین سرور متصل کند و این فرایند از زمان شروع درخواست کاربر تا اتصال به سرور ادامه پیدا می‌کند.

در ادامه مراحل کارکرد GEO DNS (جئو دی ان اس) را به ترتیب برسی خواهیم کرد:

1. ارسال درخواست کاربر

کاربر با وارد کردن نام وب‌سایت در مرورگر درخواست دسترسی به سایت را ارسال می‌کند؛ مرورگر نیز از سرورهای dns استفاده می‌کند تا فرایند پیدا و تبدیل کردن دامنه وب سایت به  IP آغاز شود.

2. دریافت درخواست توسط GEO DNS

GEO DNS با دریافت درخواست کاربر بر خلاف  دی ان اس (DNS) معمولی یک پاسخ ثابت (IP ثابت) نمی‌دهد؛ ابتدا آدرس IP ارسال کننده (IP کاربر و یا IP ارائه دهنده اینترنت) و وضعیت شبکه درخواست دهنده را برسی می‌کند و با تطبیق دیتابیس جغرافیایی بهترین مسیر اتصال را انتخاب می‌کند.

3. تشخیص موقعیت و اعمال قوانین مسیریابی

جئو دی ان اس با تشخیص موقعیت جغرافیایی IP کاربر اطلاعات مورد نیاز را از دیتابیس‌ها GEOIP (جئو آی‌پی) دریافت می‌کند و قوانین مسیریابی اتصال به سرورهای مناسب را اجرایی می‌کند.

این فناوری با برسی کشور، منطقه، نوع شبکه، وضعیت ارتباط شبکه و وضعیت سرورها کاربر را به سرور مناسب خود هدایت می‌کند؛ به طور مثال کاربرهایی با رنج آی‌پی ایران را به نزدیک‌ترین سرور در ایران و کاربر خارج از ایران به سرور اروپایی هدایت می‌شود.

4. اتصال به سرور مورد نظر

در این مرحله GEO DNS با دریافت IP کاربر در مرورگر و برگرداندن IP سرور به سمت کاربر، کاربر را با استفاده از DNS  به سرور مناسب متصل کرده و اطلاعات مورد نیاز را دریافت می‌کند؛ سپس سایت با سرعت بالاتر و بدون تأخیر برای کاربر قابل مشاهده می‌شود.

5. مانیتورینگ خودکار

یکی از قابل‌توجه‌ترین ویژگی‌های GEO DNS برسی و مانیتورینگ دائمی و لحظه‌ای سرورهای مربوطه است؛ به طور مثال اگر سرورهای داخل ایران قطع یا از دسترس خارج شوند این فرایند به شکل خودکار کاربران را به سرورهای جایگزین شده آلمان انتقال می‌دهد (FailOver) و مسیر اتصال کاربران را تغییر می‌دهد.

مزایا و معایب GEO DNS

به صورت کلی GEO DNS یکی از مهم‌ترین فناوری‌های مربوط به زیر ساخت برای سرویس‌های اینترنت و کسب و کارهای متصل به اینترنت محسوب می‌شود.

این تکنولوژی که در لایه DNS است که مانند هر راهکار دیگری مزایا و معایب قابل توجهی همراه خود دارد؛ جئو دی ان اس به شما کمک می‌کند تا با شناخت مزایا و معایب آن بتوانید بهترین تصمیم را برای کسب و کار خود پیاده سازی کنید؛ همچنین این تئوری به عنوان یک سرمایه گذاری بر روی سرعت و پایداری وب‌سایت از نظر SEO به شمار می‌آید.

مزایای GEO DNS

از مزیت استفاده جئو DNS توسط کاربر می‌توان به هدایت کاربران بر اساس لوکیشن‌ آنها و انتخاب مناسب‌ترین سرور اشاره کرد؛ همچنین برای سایت‌هایی که فعالیت کسب و کار آنها داخل ایران است مزایای قابل توجهی به همراه دارد.

در ادامه به اصلی‌ترین و مهم‌ترین مزایای استفاده از GEODNS می‌پردازیم:

1. دسترسی به سایت هنگام قطعی و اختلالات اینترنت: یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های کسب و کار قطع شدن اینترنت بین‌المللی است؛ جئو دی ان اس در این زمان با فرایند جایگزینی سرور (Failover) کمک می‌کند تا حجم ترافیک درخواست‌ها از سرور داخلی کم و به سرورهایی در مناطق دیگر هدایت شود.

در نتیجه کاربران ایرانی حتی در زمان قطع اینترنت بین الملل هم به وب‌سایت شما دسترسی دارند.

2. بارگذاری سریع سایت و کاهش زمان پاسخ‌دهی: در زمانی که کاربر از نظر جغرافیایی با سرور فاصله کمتری داشته باشد، Data به دلیل کاهش مسافت طی شده بین سرور و کاربر سریع‌تر جا به جا خواهد شد؛ بنابراین فرایند آنالیز دیتا و زمان بارگذاری صفحات سایت در کمترین زمان ممکن انجام می‌شود و پاسخ دهی شبکه در کمترین حالت تأخیر خود قرار خواهد گرفت.
3. بهبود UX(تجربه کاربری): در فرایند Failover توسط GEO DNS هنگامی که کاربران در کمترین زمان ممکن به سرور دیگری انتقال می‌یابند، محتوای صفحات سایت سریع‌تر برایشان بارگذاری می‌شود؛ در نتیجه باعث رضایت کاربر و بهبود UX سایت یا همان تجربه کاربری می‌شود.
4. بهینه سازی رتبه سئو: گوگل با آنالیز وب‌سایت به سرعت بارگذاری و پایداری آن رتبه و پاداش می‌دهد؛ جئو دی ان اس از دو روش اطلاعات سرعت در مرورگر کاربر و ربات‌های گوگل در خارج کشور سئو سایت را بهبود می‌بخشد.
5. مدیریت کاهش هزینه پهنای باند: استفاده اینترنت کاربران ایرانی از سرورهایی که داخلی هستند به صورت نیم بها محاسبه می‌شود؛ از طرفی GeoDNS با هدایت ترافیک بین سرورها فضای کافی پهنای باند را ایجاد می‌کند و باعث جلوگیری از هزینه‌های هنگفت سخت افزاری و نرم‌افزاری زیرساخت‌ها می‌شود.

این الگو مزیت برای سایت‌های دانلود فیلم، سایت‌های آموزشی و دانلود آهنگ به شمار می‌آید.

معایب GEO DNS (جئو دی ان اس)

در حالی که به مزایا و ویژگی‌های مثبت GEO DNS  اشاره کردیم، ناگفته نماند که این تکنولوژی بی‌نقص نیست؛ این فناوری چالش و معایب جدی مانند نگهداری مداوم، دانش فنی و زیرساخت مناسب به همراه دارد که اگر برای رفع این معایب برنامه‌ریزی‌نشده باشد در مدیریت سایت شما اختلال ایجاد می‌کند.

در ادامه به برخی از معایب GEO DNS اشاره خواهیم کرد:

1. همرسانی دیتابیس: یکی از بزرگ‌ترین دردسر و چالش‌های GEO DNS همگام سازی پایگاه داده (Database) در دو یا چند سرور مختلف است؛ هنگامی که شما چندین سرور در نقاط داخل و خارج از ایران دارید هماهنگ سازی دیتای این سرورها با هم به صورتی که در کمترین زمان ممکن (کمتر از چند میلی‌ثانیه) انجام شود، نیازمند دانش فنی بسیار بالا است.
2. عدم دقت صد درصدی GEO IP : به صورت کلی GEO DNS لوکیشن کاربر را بر اساس IP که در دیتابیس‌های جهانی ثبت شده پیدا می‌کند؛ اما در اکثر مواقع این تشخیص موقعیت به درستی عمل نمی‌کند.

زیرا ممکن است کاربر در هنگام ورود به سایت از Proxy(پروکسی) یا VPN استفاده کرده باشد؛ در نتیجه اگر GEO IP موقعیت را به درستی تشخیص ندهد، ممکن است کاربر به سروری دورتر و نامناسب هدایت شود که تأخیر بارگذاری سایت و اتصال به سرویس اشتباه را به همراه دارد.

3. مشکلات ذخیره DNS و وابستگی TTL : یکی از ساختار ISP(سرویس دهندگان اینترنت) و مرورگرها برای کاهش و یا انتقال ترافیک سرور، DNS caching (ذخیره سازی رکورد DNS) برای مدت محدود است.

به همین دلیل تغییر مسیر کاربران در فرایند جایگزینی سرور تا زمان انقضای ارسال درخواست (تعداد رکورد TTL) به سرور مناسب ادامه دارد و با افزایش TTL کاربر IP ای که از سمت سرور دریافت می‌کند شناخته شده است و به مسیر قبلی هدایت می‌شود.

4. پیچیدگی در عیب یابی و مانیتورینگ: در ساختار جئو دی ان اس عیب یابی و مدیریت شبکه سخت‌تر و پیچیده‌تر از دی ان اس معمولی انجام می‌شود و ریسک قطعی بخشی از ترافیک بالاتر است.

راه اندازی و نگه داری GEODNS نیازمند دانش تخصصی فنی، نظارت لحظه‌ای (monitoring) و تیم پشتیبانی متخصص است تا در زمانی که کاربر گزارش قطعی می‌دهد برسی اتصال به سرور و خطای بین سرور و دیتا بیس در دو محیط مجزا مدیریت شود.

در حالی که به مزایا و ویژگی‌های مثبت GEO DNS  اشاره کردیم، ناگفته نماند که این تکنولوژی بی‌نقص نیست؛ این فناوری چالش و معایب جدی مانند نگهداری مداوم، دانش فنی و زیرساخت مناسب به همراه دارد که اگر برای رفع این معایب برنامه‌ریزی‌نشده باشد در مدیریت سایت شما اختلال ایجاد می‌کند.

در ادامه به برخی از معایب GEO DNS اشاره خواهیم کرد:

1. همرسانی دیتابیس: یکی از بزرگ‌ترین دردسر و چالش‌های GEO DNS همگام سازی پایگاه داده (Database) در دو یا چند سرور مختلف است؛ هنگامی که شما چندین سرور در نقاط داخل و خارج از ایران دارید هماهنگ سازی دیتای این سرورها با هم به صورتی که در کمترین زمان ممکن (کمتر از چند میلی‌ثانیه) انجام شود، نیازمند دانش فنی بسیار بالا است.
2. عدم دقت صد درصدی GEO IP : به صورت کلی GEO DNS لوکیشن کاربر را بر اساس IP که در دیتابیس‌های جهانی ثبت شده پیدا می‌کند؛ اما در اکثر مواقع این تشخیص موقعیت به درستی عمل نمی‌کند.

زیرا ممکن است کاربر در هنگام ورود به سایت از Proxy(پروکسی) یا VPN استفاده کرده باشد؛ در نتیجه اگر GEO IP موقعیت را به درستی تشخیص ندهد، ممکن است کاربر به سروری دورتر و نامناسب هدایت شود که تأخیر بارگذاری سایت و اتصال به سرویس اشتباه را به همراه دارد.

3. مشکلات ذخیره DNS و وابستگی TTL : یکی از ساختار ISP(سرویس دهندگان اینترنت) و مرورگرها برای کاهش و یا انتقال ترافیک سرور، DNS caching (ذخیره سازی رکورد DNS) برای مدت محدود است.

به همین دلیل تغییر مسیر کاربران در فرایند جایگزینی سرور تا زمان انقضای ارسال درخواست (تعداد رکورد TTL) به سرور مناسب ادامه دارد و با افزایش TTL کاربر IP ای که از سمت سرور دریافت می‌کند شناخته شده است و به مسیر قبلی هدایت می‌شود.

4. پیچیدگی در عیب یابی و مانیتورینگ: در ساختار جئو دی ان اس عیب یابی و مدیریت شبکه سخت‌تر و پیچیده‌تر از دی ان اس معمولی انجام می‌شود و ریسک قطعی بخشی از ترافیک بالاتر است.

راه اندازی و نگه داری GEODNS نیازمند دانش تخصصی فنی، نظارت لحظه‌ای (monitoring) و تیم پشتیبانی متخصص است تا در زمانی که کاربر گزارش قطعی می‌دهد برسی اتصال به سرور و خطای بین سرور و دیتا بیس در دو محیط مجزا مدیریت شود.

نتیجه گیری

به صورت کلی در این مقاله تمامی نکات مورد توجه و ضروری در خصوص GEODNS را به شما توضیح دادیم؛ یکی از فناوری‌های مدیریت ترافیک و پایداری وب‌سایت‌ به خصوص برای کسب و کارهایی است که در ایران فعالیت دارند.

در نتیجه جئو دی ان اس باعث بهبود پذیری تجربه کاربر، افزایش رتبه سئو سایت، پایداری شبکه، امنیت و دسترسی پذیری کاربران را به همراه دارد؛ اما استفاده از این فناوری همگانی نیست و برای کسب و کارهای بزرگ پیشنهاد می‌شود.